CẢNH BÁO NGUY CƠ SỰ CỐ TỪ CÁC HỒ CHỨA CHẤT THẢI CỦA CÁC CƠ SỞ TUYỂN QUẶNG

Hiện tại, mưa lớn kéo dài khiến mực nước các sông ở các tỉnh phía Bắc dâng cao, đẩy mức cảnh báo lũ lụt lên đến ngưỡng đỏ. Tuy nhiên, một mối nguy hiểm tiềm ẩn khác mà chúng ta không thể bỏ qua là các hồ chứa chất thải từ hoạt động tuyển quặng tại các khu khai thác khoáng sản. Những hồ này đã tích lũy một lượng lớn hóa chất, phụ gia, kim loại nặng… qua nhiều năm. Đó là các vùng trũng tự nhiên được qui hoạch làm nơi lưu chứa chất thải chứ không phải nơi xử lý chất thải. Nguy cơ các chất độc hại phát tán vào không khí, chảy tràn xuống dưới chân núi theo nước mưa và ngấm sâu xuống đất là hiện hữu. Nếu tính toán lượng hóa chất mà mỗi nhà máy tuyển quặng sử dụng hàng năm và nhân lên theo số năm hoạt động, ta có thể thấy khối lượng chất thải chứa hóa chất là rất lớn.

Trong những ngày bão và mưa lớn, việc các địa phương cần đặc biệt lưu ý là thường xuyên kiểm tra, phát hiện sớm những dấu hiệu bất thường tại các đập hồ chứa chất thải. Việc này giúp tiên đoán và ngăn chặn kịp thời các sự cố có thể xảy ra, từ đó có kế hoạch sơ tán người dân đến nơi an toàn.

Hồ lộ thiên chứa chất thải tuyển quặng đồng tại Tả Phời có 3 phía là sườn núi tiếp nhận nước mưa, phía còn lại là con đập được xây dựng để tạo thành hồ. Hồ nằm ở vị trí cao hơn khoảng 100m so với khu dân cư ngay bên dưới.

Sự cố vỡ đập tháng 8/2023. Tuy nhiên, ngay cả khi không có sự cố thì nước thải vẫn được xả vào suối, hoà vào sông Hồng.

Lượng chất thải khổng lồ chôn vùi các cánh đồng và đọng lại, còn chất thải tràn vào các dòng suối thì được “quá giang” về miền xuôi.

Lời cảnh báo cho tương lai

Sự cố vỡ đập tại Tả Phời đã xảy ra hai lần, trở thành lời cảnh báo nghiêm trọng về nguy cơ môi trường từ các “bể chất thải lộ thiên”. Tuy nhiên, ngay cả khi không có sự cố vỡ đập, tình trạng ô nhiễm vẫn tiếp diễn hàng ngày:

– Mỗi khi trời mưa, nước mưa từ ba sườn núi dồn xuống, rửa trôi hóa chất và kim loại nặng vào các con suối và sông, đổ về hạ lưu, gây ô nhiễm nguồn nước mặt trực tiếp ảnh hưởng tới nước cấp cho người dân, nước cho sản xuất nông nghiệp, nguy hiểm hơn nữa là các chất độc hại nhiễm và tích tụ trong xương, thịt của các loài thủy sản.

– Chất thải âm thầm ngấm vào lòng đất, xâm nhập vào mạch nước ngầm, lan truyền từ vùng cao xuống vùng thấp, làm ô nhiễm đất và nước ngầm lâu dài gây hậu quả cho môi trường và đặc biệt là sức khỏe cộng đồng, cho thế hệ con cháu nhiều đời sau của chúng ta.

Xem thêm tại:

1. Cần quy hoạch dân cư để ngăn ngừa sự cố vỡ hồ chứa tuyển quặng: https://vov.vn/xa-hoi/can-quy-hoach-dan-cu-de-ngan-ngua-su-co-vo-ho-chua-tuyen-quang-post1041126.vov
2. Chuyên gia cảnh báo nguy cơ nhiễm độc kim loại nặng từ sự cố vỡ hồ chứa nước thải Tả Phời: https://kinhtemoitruong.vn/chuyen-gia-canh-bao-nguy-co-nhiem-doc-kim-loai-nang-tu-su-co-vo-ho-chua-nuoc-thai-ta-phoi-79543.html