Biết phải làm gì khi sự cố xảy ra là chưa đủ. Người ứng phó cần hiểu tình huống xử lý thực tế và thực hành trước khi sự cố thực sự xảy ra
Một kế hoạch ứng phó chỉ phát huy hiệu quả khi lực lượng tại chỗ hiểu rõ vai trò của mình, biết cách sử dụng thiết bị, thực hiện đúng quy trình và phối hợp được với các bộ phận liên quan.
Vì vậy, Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam (SOS) đã và đang xây dựng nhiều chương trình đào tạo, tập huấn và diễn tập ứng phó sự cố môi trường theo điều kiện thực tế của từng cơ sở.
Từ kiến thức đến kỹ năng thực hành
Chương trình bao gồm các nội dung kết hợp từ lý thuyết, phân tích tình huống đến thực hành các trang thiết bị và diễn tập hiện trường.
Học viên được tiếp cận các nội dung phù hợp với loại hình hoạt động và nguy cơ sự cố của đơn vị, bao gồm:
- Nhận diện và đánh giá các nguy cơ có thể phát sinh.
- Kiến thức về phòng ngừa và ứng phó sự cố môi trường.
- Nguyên tắc tổ chức, chỉ huy và phối hợp khi xảy ra sự cố.
- Lựa chọn phương án kiểm soát và xử lý theo từng tình huống.
- Sử dụng phao quây, thiết bị thu hồi, vật tư thấm hút và các phương tiện ứng phó phù hợp.
- Thực hành xử lý tình huống tràn dầu, tràn hóa chất và các sự cố môi trường khác.
- Tổ chức diễn tập theo kịch bản của từng cơ sở.
- Đánh giá kết quả và rút kinh nghiệm sau diễn tập.
Diễn tập gắn với tình huống thực tế
Thay vì chỉ học trên lớp, chương trình có thể được xây dựng từ chính các nguy cơ tại cơ sở, như: Khu vực bồn chứa, kho xăng dầu, nhà máy, cảng, khu vực sản xuất, tuyến vận chuyển hoặc các vị trí có nguy cơ phát sinh sự cố.
Trước khi triển khai, Trung tâm khảo sát nhu cầu, điều kiện hiện trường, nguồn lực tại chỗ và mục tiêu đào tạo để xây dựng nội dung phù hợp.
Qua quá trình thực hành và diễn tập, doanh nghiệp có thể kiểm tra khả năng: Phát hiện -> thông báo -> chỉ huy -> huy động lực lượng -> sử dụng thiết bị -> kiểm soát nguồn phát tán -> thu gom, xử lý -> phối hợp và khắc phục hậu quả.
Sau diễn tập, Trung tâm hỗ trợ đánh giá những điểm đã thực hiện tốt, những nội dung còn hạn chế và các vấn đề cần tiếp tục hoàn thiện.
Đối tượng tham gia
Chương trình phù hợp với:
- Lãnh đạo, cán bộ phụ trách an toàn, môi trường và các bộ phận liên quan.
- Lực lượng ứng phó sự cố tại cơ sở.
- Nhân sự vận hành, bảo trì, kho vận, bảo vệ và các vị trí có liên quan.
- Doanh nghiệp, nhà máy, kho, cảng, khu công nghiệp và dự án có nguy cơ phát sinh sự cố.
- Cơ quan, đơn vị và lực lượng phối hợp ứng phó sự cố tại địa phương.
Cập nhật theo quy định hiện hành
Nội dung đào tạo được rà soát và cập nhật theo hệ thống pháp luật hiện hành, trong đó có các quy định liên quan đến bảo vệ môi trường, ứng phó sự cố tràn dầu, hóa chất và phòng thủ dân sự.
Đối với nội dung về tràn dầu, chương trình cập nhật theo Quyết định số 04/2026/QĐ-TTg, có hiệu lực từ ngày 10/02/2026.
Đối với nội dung về hóa chất, chương trình được rà soát theo Luật Hoá chất số 69/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn thi hành hiện hành, gồm Nghị định 24/2026/NĐ-CP, Nghị định 25/2026/NĐ-CP, Nghị định 26/2026/NĐ-CP và các Thông tư 01/2026/TT-BCT, 02/2026/TT-BCT trong phạm vi liên quan.
Các nội dung liên quan đến bảo vệ môi trường được cập nhật theo Luật Bảo vệ môi trường và các văn bản sửa đổi, bổ sung, trong đó có Nghị định 48/2026/NĐ-CP và Thông tư 09/2026/TT-BNNMT.
Với nội dung thuộc phạm vi phòng thủ dân sự, chương trình được rà soát theo Luật Phòng thủ dân sự đã được sửa đổi, bổ sung và Nghị định 200/2025/NĐ-CP.
Hồ sơ và căn cứ pháp lý cụ thể được rà soát theo loại hình cơ sở, nội dung đào tạo và yêu cầu áp dụng tại thời điểm tổ chức chương trình.