CÁCH ỨNG PHÓ SỰ CỐ TRÀN DẦU XUỐNG CỐNG NGẦM?

Hỏi: Không thể cho người chui xuống để xử lý vì cống hẹp và khí độc có thể gây nguy hiểm; cũng như không thể thả bơm chìm xuống hút, vì chỉ có lớp dầu mỏng nổi trên dòng nước xiết. Vậy có cách nào để ứng phó với sự cố trong tình huống này? 

Đáp: Dưới đây chỉ là đáp án vắn tắt cho một câu trả lời đầy đủ và hoàn chỉnh về những vấn đề tồn tại trong hoạt động ứng phó sự cố và kiểm soát ô nhiễm tràn dầu.

Trong tình huống sự cố xảy ra dưới cống hẹp, có dòng nước chảy xiết và chỉ có lớp dầu mỏng nổi trên bề mặt, việc cho người xuống xử lý hoặc sử dụng bơm chìm là không khả thi và rất nguy hiểm do: Không gian chật hẹp, dễ gây mắc kẹt hoặc gặp tai nạn cơ học. Đồng thời, khí độc như H₂S, CH₄ tích tụ gây ngạt hoặc thậm chí cháy nổ; bơm chìm còn không thể hút được lớp dầu mỏng nổi trên bề mặt nước. Tuy nhiên, vẫn có các giải pháp kỹ thuật và chiến thuật để ứng phó an toàn, hiệu quả, không cần người trực tiếp xuống cống, như:

1/ Sử dụng thiết bị thu gom dầu trên mặt nước hẹp:

• Vật liệu thấm hút dầu dạng dây: Là dây dài bằng vật liệu hấp phụ chuyên dụng, thả nổi theo chiều dòng chảy trong cống; Dầu sẽ bám dính lên bề mặt dây khi trôi qua, ngay cả khi lớp dầu rất mỏng; Sau thời gian thu gom, dây được kéo lên và cho vào túi chứa chất thải nguy hại.
• Phao thấm dạng phễu: Có thể thả vào điểm đầu và cuối dòng chảy trong cống để gom dầu theo cụm, hạn chế phát tán sâu.

2/ Đóng chặn dòng chảy ở đoạn an toàn hơn: 

• Nếu có thể tiếp cận các hố ga/ thành cống ở hạ lưu, cần lưu ý: Dùng nắp cao su, bao cát hoặc thiết bị chắn dòng để làm chậm dòng chảy, tạo điều kiện cho dầu nổi lên bề mặt rõ ràng.
• Sau đó, mới triển khai vật liệu thấm hoặc thiết bị hút nổi.

3/ Dùng thiết bị vớt dầu nổi mini:

• Một số dòng thiết bị skimmer nhỏ, vận hành tự động hoặc bán tự động, có thể thả xuống từ trên để vớt dầu mỏng mà không cần cho người xuống.
• Dùng trong trường hợp dòng chảy không quá mạnh và có đoạn lắng tụ.

4/ Kết hợp quan trắc khí độc và an toàn môi trường: 

• Tuyệt đối không để người xuống cống nếu không có thiết bị phát hiện khí độc & thông gió cưỡng bức.
• Cần giám sát các chất H₂S, CH₄, CO đề phòng cháy nổ hoặc ngạt khí khi xử lý từ trên nắp cống.

5/ Gợi ý các quy trình ứng phó phù hợp trong thực tế: 

• Xác định vị trí có thể tiếp cận an toàn nhất để thả vật liệu thấm (đầu/ giữa/ hạ lưu cống).
• Triển khai vật liệu thấm dạng dây hoặc phao nhỏ gọn, neo tại 2 điểm để tránh bị cuốn trôi.
• Quan sát, thu gom bằng cần dài hoặc kéo dây về định kỳ.
• Thu gom chất thải vào bao chứa chất thải nguy hại, xử lý theo đúng quy định.
• Báo cáo và đánh giá mức độ ảnh hưởng xuống hệ thống thoát nước và nguồn nước tiếp nhận.

Vì vậy, ngay cả trong điều kiện hạn chế như cống hẹp, khí độc và dòng chảy mạnh, vẫn có thể ứng phó hiệu quả bằng các thiết bị thấm dầu chuyên dụng dạng dây, phao nhỏ và các giải pháp cơ họ không xâm nhập.

Trung tâm khuyến cáo các đơn vị quản lý hạ tầng và phương tiện vận chuyển chất thải nguy hại cần được trang bị đầy đủ vật tư ứng phó và huấn luyện cách sử dụng trong các kịch bản đặc biệt như trong trường hợp này.

TRUNG TÂM ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

Địa chỉ: P203 – A5, Làng Quốc tế Thăng Long, đường Trần Đăng Ninh, phường Nghĩa Đô, Hà Nội.

Hotline: 1800 6558 – Email: sos@sosmoitruong.com

Facebook: https://www.facebook.com/sosmoitruongvietnam

Website: https://sosmoitruong.com/