XÂY DỰNG NĂNG LỰC ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG GẮN VỚI AN TOÀN VẬN HÀNH HỆ THỐNG ĐIỆN

Trong lĩnh vực truyền tải điện, ứng phó sự cố môi trường không thể tách rời yêu cầu bảo đảm an toàn con người, thiết bị và vận hành hệ thống. Vì vậy, đào tạo và diễn tập cần được xây dựng từ những tình huống thực tế, gắn với điều kiện làm việc và nguồn lực sẵn có tại đơn vị.

Đào tạo gắn với tình huống thực tế 

Hoạt động tại các trạm biến áp và tuyến đường dây truyền tải,… tiềm ẩn nhiều tình huống nguy hiểm, có thể đồng thời tạo ra rủi ro về môi trường và vận hành. Điển hình là sự cố tràn dầu máy biến áp, rò rỉ dầu trong quá trình lọc dầu, hoặc thiên tai gây hư hỏng đường dây, cột điện,…

Lực lượng SOS hướng dẫn thực hành cho các học viên của Truyền tải điện 1 

Với đặc thù này, xử lý sự cố không chỉ là kiểm soát nguồn gây ô nhiễm mà còn phải đảm bảo an toàn điện, tổ chức lực lượng phù hợp, hạn chế thiệt hại đối với thiết bị và nhanh chóng khôi phục hoạt động khi đủ điều kiện.

Đây cũng là cơ sở để Công ty Truyền tải điện 1 (PTC1) xây dựng chương trình đào tạo, huấn luyện và diễn tập về công tác ứng phó sự cố môi trường và phòng chống thiên tai tại kho Hà Đông.

Trong đó, chương trình được thiết kế 4 này, kết hợp giữa kiến thức chuyên môn và thực hành tại hiện trường. Phần lý thuyết tập trung vào các quy định về bảo vệ môi trường, quản lý chất thải nguy hại, an toàn hoá chất, SF6 tại trạm biến áp, phương án ứng phó sự cố tràn dầu và việc vận hành hố thu dầu, bể tách dầu và nước.

Đồng thời, người tham gia buổi tập huấn cũng được hướng dẫn sử dụng các vật liệu ứng phó như phao quây, tấm thấm và gối thấm hút dầu.

Từ nền tảng đó, chương trình chuyển sang xây dựng cơ chế phối hợp, phân công nhiệm vụ và thực hành các tình huống cụ thể. Việc kiểm tra lại thiết bị, vật tư phục vụ phòng chống thiên tai và ứng phó sự cố môi trường cũng được đưa vào nội dung huấn luyện.

Chủ động từ trước khi sự cố xảy ra 

Một nội dung trọng tâm trong buổi tập huấn là diễn tập xử lý sự cố tại trạm biến áp và đường dây truyền tải.

Trong đó, các tình huống giả định được đưa ra cụ thể như sau: Tình huống thứ nhất, giả định thiên tai làm phát sinh sự cố tại máy biến áp, dẫn đến cháy và dầu máy biến áp thoát ra ngoài. Lực lượng ứng phó phải đồng thời thực hiện các biện pháp bảo đảm an toàn điện, khống chế đám cháy, ngăn dầu lan rộng, sử dụng phao quây và vật liệu thấm hút, thu gom dầu và chất thải nguy hại.

Buổi tập huấn thực hành kết hợp cùng lý thuyết 

Tình huống thứ 2, mô phỏng sự cố vỡ đường ống trong quá trình lọc dầu máy biến áp. Làm phát sinh lượng lớn dầu nóng. Yêu cầu đặt ra là nhanh chóng dừng thiết bị, cô lập nguồn dầu, triển khai biện pháp khoanh vùng, thu gom và vệ sinh khu vực, đồng thời, kiểm soát các nguy cơ về nhiệt, cháy và an toàn điện.

Tình huống thứ 3 chuyển sang nhóm rủi ro do thiên tai trên đường dây truyền tải: Mưa lớn, sạt lở và lốc xoáy làm đổ cột, đứt dây và gây nguy hiểm cho khu vực xung quanh. Lực lượng tham gia thực hành thiết lập khu vực an toàn, phối hợp điều độ, huy động nguồn lực theo phương châm “4 tại chỗ”, dựng cột tạm Koto, khôi phục đường dây và thực hiện các bước kiểm tra trước khi đưa hệ thống trở lại vận hành.

Cùng với đó, buổi tập huấn cũng chú trọng việc kiểm tra trực tiếp khả năng sẵn sàng của thiết bị và vật tư ứng phó. Từ máy bơm, phao quây, vật liệu thấm hút dầu, bể chứa chất thải nguy hại đến các phương tiện phục vụ phòng chống thiên tai,… đều cần được kiểm tra, bố trí và tổ chức sử dụng phù hợp với tình huống.

Buổi tập huấn kết thúc tốt đẹp 

Điều này cho thấy năng lực ứng phó không chỉ được quyết định bởi việc đơn vị có thiết bị hay không, mà còn bởi khả năng huy động đúng lực lượng, sử dụng đúng phương tiện và phối hợp đúng quy trình khi sự cố xảy ra.

Đặc biệt với những sự cố có khả năng tác động đồng thời đến môi trường và hệ thống điện, việc diễn tập giúp người tham gia hình thành khả năng xử lý trong điều kiện áp lực, xác định rõ vai trò của từng lực lượng và chủ động hơn trong quá trình chuyển từ phương án sang hành động thực tế.

Đối với các đơn vị quản lý, vận hành hệ thống điện, phòng ngừa và chuẩn bị nguồn lực là một phần quan trọng của công tác ứng phó. Đào tạo, huấn luyện và diễn tập thường xuyên giúp kiểm tra không chỉ kiến thức của người lao động mà cả tính khả thi của phương án, mức độ sẵn sàng của thiết bị và khả năng phối hợp giữa các lực lượng.

Với cách tiếp cận gắn bảo vệ môi trường, an toàn vận hành và phòng chống thiên tai trong cùng một năng lực ứng phó, việc chuẩn bị từ trước sẽ góp phần giảm thiểu thiệt hại khi sự cố thực tế phát sinh, đồng thời nâng cao khả năng duy trì và khôi phục hoạt động của hệ thống điện, của PTC 1 nói riêng và ngành điện lực nói chung.