ỨNG PHÓ SỰ CỐ TRÀN DẦU TRÊN SÔNG, BIỂN CẦN NHỮNG TRANG THIẾT BỊ NÀO CHO TÀU KINH DOANH?

Hỏi: Nguy cơ xảy ra sự cố tràn dầu tại các tàu, xà lan buôn bán dầu trên mặt nước cao hơn rất nhiều so với các cửa hàng bán lẻ xăng dầu trên cạn. Vậy đối với các tàu/ xà lan bán dầu, hoặc các tàu chuyên chở xăng dầu với diện tích hạn chế hơn so với trên cạn thì trang bị ứng phó sự cố tràn dầu sẽ bao gồm những gì? Phương án triển khai ứng phó như thế nào? 

Đáp: Dưới đây chỉ là đáp án vắn tắt cho một câu trả lời đầy đủ và hoàn chỉnh về những vấn đề tồn tại trong hoạt động ứng phó sự cố và kiểm soát ô nhiễm tràn dầu.

Nguy cơ xảy ra sự cố tràn dầu trên các phương tiện nổi như tàu, xà lan bán dầu hoặc chuyên chở xăng dầu là rất cao do hoạt động thường xuyên trực tiếp trên mặt nước, khả năng va chạm, rò rỉ và điều kiện thao tác hạn chế. Đặc biệt, diện tích hẹp, phương tiện dễ bị rung lắc, gió lớn, dòng nước chảy mạnh càng làm tăng nguy cơ lan dầu và khó khăn trong ứng phó nếu không có trang bị phù hợp.

Do đó, dựa trên thực tiễn ứng phó và khuyến nghị kỹ thuật, để trang bị cho tàu, xà lan bán dầu hoặc các tàu vận chuyển dầu, bắt buộc cần phải có bộ thiết bị chuyên dụng, nhỏ gọn, nhưng đủ chức năng để xử lý sự cố ngay tại chỗ, bao gồm:

1/ Bộ ứng phó sự cố tràn dầu trên mặt nước: 

• Phao quây dầu nổi: Dài 10-30m, nhẹ, dễ triển khai từ mép tàu để bao vây khu vực rò rỉ. Có thể neo vào lan can hoặc khung thuyền để cố định khi thao tác.
• Tấm thấm dầu: Dùng để thấm nhanh dầu nổi trên sàn tàu hoặc khi dầu bám vào vật dụng.
• Phao thấm dầu: Đặt xung quanh điểm tràn để vừa ngăn lan rộng vừa có thể hút dầu.
• Túi đựng chất thải nguy hại: Dùng để thu gom vật liệu thấm sau sử dụng, đảm bảo không rò rỉ lại xuống nước.
• Găng tay, khẩu trang, xẻng nhựa, đồ bảo hộ: Giúp đảm bảo an toàn cho người xử lý, tránh tiếp xúc trực tiếp với dầu.

2/ Bình chữa cháy loại B (chuyên cho đám cháy xăng dầu):

• Cần có ít nhất 1-2 bình CO₂ hoặc bột khô ABC sẵn sàng trên boong tàu.

Cùng với đó, để xây dựng phương án triển khai ứng phó khi xảy ra sự cố cần phải thiết lập:

1/ Cảnh báo và cô lập sự cố ngay lập tức: 

• Dừng toàn bộ hoạt động bơm/ chiết và cách ly khu vực tràn.
• Cảnh báo thuyền viên khác, cấm lửa, cấm hút thuốc, cấm dùng các thiết bị điện không chống nổ.

2/ Bao vây khu vực tràn bằng phao quây dầu: 

• Thả phao mini từ boong tàu, tạo vòng chắn quanh điểm tràn (đầu xả, điểm rò rỉ).
• Dùng dây neo giữ phao ổn định theo dòng chảy và gió.

3/ Dùng tấm thấm, phao thấm thu gom dầu nổi: 

• Triển khai vật liệu thấm dầu lên vùng váng dầu để hút dầu nổi ngay khi còn mỏng.
• Khi tấm đầy, cho vào túi chất thải nguy hại, tránh để lại rơi xuống nước.

4/ Báo cho lực lượng ứng phó chuyên nghiệp: 

• Nếu vượt quá khả năng xử lý tại chỗ, báo ngay cho đơn vị chức năng, Cảng vụ, hoặc Trung tâm Ứng phó sự cố Môi trường Việt Nam khu vực để được hỗ trợ kịp thời.

Bên cạnh đó, các tàu bán dầu cố định cần phải kiểm tra trang/ thiết bị định kỳ, đặc biệt là vào mùa mưa bão hoặc cao điểm vận chuyển; nên xây dựng quy trình ứng phó nhanh gọn cho toàn bộ thuyền viên (không chỉ thuyền trưởng); các Cảng và bến đỗ nên dự phòng bộ thiết bị ứng phó khẩn cấp chung tại bờ để hỗ trợ khi có sự cố xảy ra.

Dù diện tích hạn chế, các tàu và xà lan bán dầu hoàn toàn có thể ứng phó hiệu quả nếu được trang bị bộ kit chống tràn phù hợp và thuyền viên được đào tạo đúng quy trình. Trung tâm Ứng phó sự cố Môi trường Việt Nam khuyến nghị việc quy định bắt buộc trang bị ứng phó cho tất cả phương tiện bán/ chở dầu trên mặt nước, coi đây là yếu tố then chốt trong công tác phòng ngừa và xử lý sự cố môi trường.

TRUNG TÂM ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

Địa chỉ: P203 – A5, Làng Quốc tế Thăng Long, đường Trần Đăng Ninh, phường Nghĩa Đô, Hà Nội.

Hotline: 1800 6558 – Email: sos@sosmoitruong.com

Facebook: https://www.facebook.com/sosmoitruongvietnam

Website: https://sosmoitruong.com/