TRUNG TÂM ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM KẾT NỐI HỢP TÁC QUỐC TẾ TỪ NĂNG LỰC THỰC TIỄN

Từ kinh nghiệm trực tiếp ứng phó hơn 300 sự cố môi trường tại Việt Nam, Trung tâm Ứng phó sự cố môi trường Việt Nam (SOS) đang từng bước ứng dụng các kinh nghiệm thực chiến để xây dựng những công cụ quản lý và hỗ trợ ứng phó trong tương lai. Đồng thời, đưa những kinh nghiệm đó vào trao đổi trong mạng lưới hợp tác quốc tế.

Chia sẻ kinh nghiệm từ thực tiễn Việt Nam 

Tháng 8/2026, tại hồ Issyk-Kul (Kyrgyzstan), Trung tâm SOS đã tham dự Hội nghị thường niên của Viện Quốc tế Sức khoẻ, Môi trường và Quản lý ô nhiễm (EHPMI), với sự tham gia của các chuyên gia và tổ chức đến từ Kyrgyzstan, Kazakhstan, Tajikistan, Nga, Mông Cổ, Georgia, Azerbaijan, Armenia, Hoa Kỳ và Việt Nam.

Các nội dung trao đổi tại Hội nghị, tập trung vào nhiều vấn đề môi trường đang được quan tâm tại các quốc gia, như ô nhiễm kim loại nặng, tác động đến sức khoẻ cộng đồng, phục hồi khu vực ô nhiễm, quản lý chất thải, quản trị rủi ro và ứng dụng công nghệ số.

Khuôn viên tại Hội nghị diễn ra tại hồ Issyk-Kul (Kyrgyzstan)

Trong đó, những chia sẻ của 2 chuyên gia Hoa Kỳ: TS. Casey Bartrem, Giám đốc điều hành Terra Graphics International Foundation (TIFO) – chuyên về sức khỏe môi trường và đánh giá rủi ro, đã trình bày cách cùng chính quyền và cộng đồng xây dựng, thực hiện giải pháp; ông Bryn Thoms, chuyên gia địa chất thủy văn của Cơ quan Chất lượng môi trường bang Oregon, thành viên mạng lưới chuyên gia TIFO, chia sẻ kết quả nghiên cứu nhiều năm về ô nhiễm thủy ngân và kim loại nặng tại Peru. Những kinh nghiệm này cho thấy yêu cầu gắn nghiên cứu với điều kiện sống và nhu cầu thực tế của cộng đồng.

Cùng với đó, SOS cũng giới thiệu nền tảng số quản lý nguồn nguy cơ và nguồn lực ứng phó sự cố môi trường . Đây là một bước phát triển tiếp nối từ năng lực thực tiễn được tích lũy qua quá trình trực tiếp ứng cứu hơn 300 sự cố tại Việt Nam.

Từ những kinh nghiệm thực tế có thể thấy, để ứng phó hiệu quả, cần trả lời được những câu hỏi cụ thể như: Nguồn nguy cơ ở đâu, khu vực nào cần ưu tiên bảo vệ, lực lượng gần nhất ở đâu, thiết bị nào là phù hợp và mất bao lâu để huy động, tiếp cận hiện trường?

Đây là cơ sở để Trung tâm SOS từng bước kết nối thông tin về nguồn nguy cơ, lực lượng, thiết bị và mạng lưới trạm trực trên cùng một nền tảng, hướng tới hỗ trợ cơ quan quản lý, cơ sở và lực lượng ứng phó trong chuẩn bị nguồn lực, phối hợp và ra quyết định.

Đáng chú ý, nhận diện nguồn nguy cơ không chỉ dừng ở các cơ sở sản xuất công nghiệp hay phương tiện vận chuyển dầu, hóa chất. Các khu vực đất và trầm tích ô nhiễm cũng có thể trở thành nguồn phát tán thứ cấp khi xảy ra mưa lớn, lũ hoặc sạt lở, làm các chất ô nhiễm bị cuốn trôi, khuấy động và phát tán trên diện rộng. Đây là nhóm nguy cơ được Trung tâm SOS tính đến trong quá trình xây dựng bản đồ số.

Từ thiết bị hiện trường đến bản đồ số

Tại các Hội nghị Quốc tế trước đây, Trung tâm SOS thường chia sẻ về kinh nghiệm ứng phó tại hiện trường, lực lượng cơ động cùng các thiết bị, vật tư chuyên dụng do Trung tâm nghiên cứu, thiết kế và chế tạo.

Qua đó, nền tảng số tiếp tục mở rộng hướng đi, đưa các thông tin về nguy cơ – lực lượng – thiết bị – khả năng huy động vào một không gian quản lý thống nhất.

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội nghị 

Điểm xuyên suốt trong quá trình phát triển này là xuất phát từ những yêu cầu thực tế của công tác ứng phó, bao gồm: Chuẩn bị đúng nguồn lực, huy động kịp thời và tổ chức ứng phó hiệu quả.

Sự quan tâm của các đại biểu Quốc tế dành cho những giải pháp này, cũng đã mở thêm cơ hội để Trung tâm SOS tiếp tục trao đổi chuyên môn, kết nối nguồn lực và chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam trong lĩnh vực ứng phó sự cố môi trường.

Và từ thực tiễn đến hợp tác quốc tế, Trung tâm SOS hướng tới những giải pháp thiết thực hơn cho mục tiêu bảo vệ cộng đồng và môi trường…