QUẢN LÝ CHẤT THẢI NGUY HẠI: KHÔNG CHỈ LÀ LUẬT – MÀ LÀ TRÁCH NHIỆM CỦA CẢ XÃ HỘI!

• 27/6/2025 – Chất thải nguy hại là loại “rác độc” âm thầm hủy hoại môi trường sống, nếu không được kiểm soát chặt chẽ. Trong bối cảnh Việt Nam đang ứng phó với những sự cố môi trường tiềm tàng và tình trạng ô nhiễm ngày càng nghiêm trọng, việc quản lý chất thải nguy hại không thể chỉ dựa vào một vài cá nhân, doanh nghiệp hay cơ quan chức năng – mà cần có sự vào cuộc đồng bộ của toàn xã hội. 

Trách nhiệm chung của toàn xã hội 

Chất thải nguy hại (CTNH) là những loại rác thải chứa thành phần độc hại, dễ cháy nổ, ăn mòn hoặc có phản ứng hóa học mạnh, thường phát sinh từ sản xuất, y tế, công nghiệp, nông nghiệp và có trong sinh hoạt đô thị. Những chất thải này khi không được phân loại, lưu giữ và xử lý đúng cách có thể gây hậu quả lâu dài đến sức khỏe con người và hủy hoại môi trường đất, nước, không khí,…

Theo Luật Bảo vệ Môi trường, việc phân định CTNH được thực hiện dựa trên mã danh mục và ngưỡng chất thải. Việc phân loại và lưu giữ đúng quy chuẩn là việc thực hiện bắt buộc, không được xem nhẹ hoặc làm qua loa.

Theo đó, việc xử lý CTNH thuộc trách nhiệm của không chỉ Nhà nước, các đơn vị sự nghiệp, doanh nghiệp,… mà còn của cả người dân. Chủ nguồn thải (doanh nghiệp, cơ sở sản xuất,…) có trách nhiệm phân loại, lưu giữ CTNH trong bao bì chuyên dụng, không trộn lẫn, không gây phản ứng hóa học, và phải báo cáo định kỳ với cơ quan chức năng. Mỗi cơ sở chỉ được lưu giữ tối đa một năm, nếu quá thời hạn mà chưa xử lý được thì phải có báo cáo rõ ràng.

Các tổ chức, cá nhân muốn thu gom, xử lý CTNH bắt buộc phải có giấy phép môi trường và phương tiện chuyên dụng được giám sát định vị GPS 24/7. Nếu thuê phương tiện đường sắt, đường thủy,… cần thông báo trước cho cơ quan cấp phép.

Đặc biệt, Luật cũng cho phép các đơn vị được tự xử lý CTNH ngay trong khuôn viên cơ sở, với điều kiện có công nghệ đạt chuẩn, phù hợp với giấy phép môi trường và không được đầu tư mới lò đốt hoặc bãi chôn lấp, trừ các trường hợp đã được quy hoạch.

Hiện nay, khái niệm CTNH vẫn được lầm tưởng chỉ liên quan đến nhà máy hay khu công nghiệp. Nhưng thực tế, ngay trong mỗi hộ gia đình cũng có thể phát sinh CTNH từ các sản phẩm như bóng đèn huỳnh quang, pin cũ (không được phân loại mà thải bỏ chung vào rác thải sinh hoạt), thuốc trừ sâu, sơn, dung môi,…

Luật hiện hành yêu cầu tổ chức thu gom sản phẩm, bao bì sau sử dụng từ hộ gia đình, văn phòng, trường học,… phải có giấy phép môi trường và đồng thời chịu trách nhiệm như một chủ nguồn thải. Điều đó có nghĩa: Người dân cần phân loại từ đầu, không vứt bỏ CTNH vào rác sinh hoạt và tạo thói quen để đúng nơi, đúng chỗ thu gom.

Chung tay không chỉ bằng khẩu hiệu! 

Nếu chỉ đợi đến khi môi trường xuống cấp nghiêm trọng mới hành động thì đã quá muộn. Quản lý CTNH cần được hiểu là một mắt xích quan trọng trong phát triển bền vững. Đây chính là trách nhiệm chung, cần được liên kết chặt chẽ giữa cơ quan quản lý – doanh nghiệp – người dân.

Cơ quan quản lý cần tăng cường kiểm tra, hướng dẫn và xử phạt nghiêm vi phạm. Doanh nghiệp cũng cần đầu tư công nghệ, không né tránh trách nhiệm môi trường vì lợi nhuận trước mắt. Đối với người dân, cần thay đổi hành vi, học cách phân loại và hợp tác với hệ thống thu gom chuẩn hoá để công tác phân loại rác đạt hiệu quả tích cực.

Luật đã rõ, quy định đã có, chế tài không thiếu. Tuy nhiên, nếu không có ý thức và sự chung tay hành động thực sự, quản lý CTNH vẫn sẽ là một bài toán khó giải và cuộc chiến dai dẳng. Không một ai có thể đứng ngoài trách nhiệm trong cuộc chiến bảo vệ môi trường, bởi mỗi người một hành động nhỏ, sẽ góp phần tạo ra những sự thay đổi lớn.

Thông tin thêm: 

TRUNG TÂM ỨNG PHÓ SỰ CỐ MÔI TRƯỜNG VIỆT NAM

Địa chỉ: P203 – A5, Làng Quốc tế Thăng Long, Cầu Giấy, Hà Nội.

Hotline: 1800 6558 – Email: sos@sosmoitruong.com

Facebook: https://www.facebook.com/sosmoitruongvietnam