CHUYÊN GIA QUỐC TẾ BÀN GIẢI PHÁP KIỂM SOÁT Ô NHIỄM TẠI ĐÔNG NAM Á

Sáng 02/3/2026, tại  TP. Hồ Chí Minh, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE) phối hợp với Liên minh Toàn cầu về Sức khỏe và Ô nhiễm (GAHP) tổ chức Diễn đàn Ô nhiễm Khu vực (Regional Pollution Forum – RPF) với chủ đề “Giải quyết ô nhiễm để nâng cao sức khỏe cộng đồng”. Diễn đàn diễn ra trong hai ngày 02–03/3/2026.

Sự kiện quy tụ gần 80 đại biểu là đại diện cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, nhà khoa học và các tổ chức đến từ Việt Nam, Vương quốc Anh, Thụy Sĩ cùng nhiều quốc gia Đông Nam Á và châu Âu, nhằm thảo luận thực trạng ô nhiễm và đề xuất giải pháp tăng cường bảo vệ môi trường trong khu vực.

Các đại biểu tham dự Diễn đàn

Trong những năm gần đây, ô nhiễm môi trường được xác định là một trong những nguyên nhân chính gây ra nhiều bệnh tật, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hệ sinh thái, sức khỏe cộng đồng và gây thiệt hại kinh tế lớn trên toàn cầu. Tại Việt Nam, với cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, các cơ quan, tổ chức và cộng đồng đang tích cực triển khai nhiều giải pháp ứng phó biến đổi khí hậu và kiểm soát ô nhiễm.

Trong bối cảnh các hoạt động sản xuất và phát triển tiếp tục gây sức ép lên môi trường, Diễn đàn RPF được tổ chức như một không gian đối thoại mở, tăng cường phối hợp, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn giữa các quốc gia nhằm giải quyết ô nhiễm, bảo vệ sức khỏe và thúc đẩy phát triển bền vững.

Tại diễn đàn, các chuyên gia đã phân tích những thách thức môi trường thông qua các dự án thực nghiệm, làm rõ nguồn phát thải, con đường phơi nhiễm và tác động đến sức khỏe con người. Trên cơ sở đó, các bên đề xuất các biện pháp ưu tiên kiểm soát ô nhiễm không khí, hóa chất, rác thải nhựa và thúc đẩy quản lý chất thải thông minh.

Một nội dung trọng tâm được trình bày là “Chương trình Ô nhiễm Môi trường tại Việt Nam (EPP-VN)”, phản ánh những bài học thực tiễn từ các địa phương. Cách tiếp cận gắn kết giữa nhà khoa học và nông dân từ mô hình thực nghiệm quy mô nhỏ đến áp dụng trên diện rộng đã góp phần hình thành các giải pháp canh tác bền vững, mang lại lợi ích về sức khỏe, môi trường và kinh tế.

Chương trình EPP-VN và Diễn đàn RPF được tài trợ bởi UK International Development thông qua Bộ Môi trường, Thực phẩm và Nông thôn (Defra).

TS. Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch VACNE, Phát biểu chào mừng tại diễn đàn

Phát biểu tại diễn đàn, TS. Nguyễn Ngọc Sinh, Chủ tịch VACNE nhấn mạnh: Ô nhiễm môi trường là vấn đề toàn cầu và xuyên biên giới, đòi hỏi sự chung tay của nhiều chủ thể. Diễn đàn là cơ hội để các bên trao đổi, làm rõ thực trạng, xác định vai trò và trách nhiệm của từng bên liên quan. Từ khi thành lập năm 1988 đến nay, VACNE luôn cam kết đồng hành cùng các đối tác trong nước và quốc tế, thúc đẩy đối thoại kết nối khoa học với chính sách và hành động thực tiễn, góp phần vào nỗ lực chung của cộng đồng trong lĩnh vực bảo vệ thiên nhiên và môi trường.

Các hoạt động trong khuôn khổ EPP-VN do VACNE và GAHP triển khai thời gian qua đã góp phần nâng cao nhận thức, chuyển giao công nghệ và xây dựng nền tảng cho các dự án tiếp theo hướng tới nền nông nghiệp bền vững, giảm phát thải và thích ứng biến đổi khí hậu. Mô hình này không chỉ phát huy hiệu quả tại Việt Nam mà còn lan tỏa sang Lào, Campuchia, Thái Lan, Philippines, Nepal và Tanzania.

Bà Maria Paola Lia, Giám đốc điều hành GAHP chia sẻ: “Ô nhiễm là nguyên nhân chính nhưng có thể phòng ngừa được gây ra nhiều bệnh tật trên khắp Đông Nam Á. Diễn đàn RPF tập trung vào các giải pháp thiết thực, dựa trên bằng chứng, mang lại lợi ích sức khỏe rõ ràng, trong đó có các kết quả đã được chứng minh qua chương trình triển khai tại Việt Nam.”

Bà cũng nhấn mạnh dự án tiêu biểu “Đánh giá hiện trạng và đề xuất các giải pháp giảm thiểu tác động của đốt lộ thiên và sử dụng hóa chất bảo vệ thực vật trong nông nghiệp đến biến đổi khí hậu, sức khỏe con người và đa dạng sinh học ở Việt Nam”, qua đó hỗ trợ nông dân miền Nam, Tây Nguyên và miền Bắc áp dụng quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), tận dụng phụ phẩm nông nghiệp để trồng nấm rơm, nuôi trùn quế, sản xuất phân hữu cơ và thức ăn chăn nuôi, góp phần tăng thu nhập và giảm phát thải.

Theo bà Toks Akinseye, đại diện Defra, Chính phủ Anh ưu tiên các dự án hợp tác đề xuất giải pháp bền vững do chính cộng đồng địa phương chủ động triển khai. Diễn đàn RPF tại Thành phố Hồ Chí Minh là một phần quan trọng trong chương trình ô nhiễm môi trường do Defra khởi xướng, thúc đẩy cách tiếp cận đa phương vì lợi ích chung của các quốc gia và cộng đồng.

Kết quả từ Diễn đàn RPF được kỳ vọng sẽ trở thành nền tảng thông tin quan trọng, định hướng lộ trình hợp tác khu vực trong kiểm soát ô nhiễm, góp phần bảo vệ sức khỏe người dân và thúc đẩy phát triển bền vững tại Đông Nam Á.

Diễn đàn chia nhiều phiên thảo luận về các chủ đề khác nhau

Nguồn: VACNE