Hoạt động của Trung tâm 15/09/2025

TRUNG TÂM SOS CÙNG NHIỀU ĐƠN VỊ CHỦ LỰC PHỐI HỢP TRIỂN KHAI DỰ ÁN “Ô NHIỄM KHÔNG KHÍ VÀ ĐỐT HỞ PHẾ THẢI NÔNG NGHIỆP NĂM 2025”

15/9/2025 – Trong 5 ngày làm việc từ 8 – 12/9, tại TP. Hồ Chí Minh và TP. Hà Nội, Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE), Trung tâm Ứng phó sự cố Môi trường Việt Nam (SOS) đã phối hợp cùng Liên minh Toàn cầu về Sức khỏe và Ô nhiễm (GAHP) và các đơn vị liên quan như Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC); Trung tâm Phát triển Năng lực Cộng đồng Nhân văn và Trường Đại học Nguyễn Tất Thành (NTTU) tổ chức các phiên họp quan trọng, nhằm thảo luận và thống nhất các phương án triển khai Dự án “Ô nhiễm Không khí và Đốt hở phế thải nông nghiệp năm 2025”.

Các cuộc họp này, không chỉ là dịp tổng kết những hoạt động của giai đoạn trước, mà còn là bước khởi động quan trọng, định hình những kế hoạch chiến lược cho năm 2025, hướng tới mục tiêu giảm thiểu tình trạng đốt hở phế thải nông nghiệp, được xem là một trong số những nguyên nhân gây ra ô nhiễm không khí nghiêm trọng tại nhiều địa phương.

Cuộc họp Hà Nội tại Trung tâm Ứng phó sự cố Môi trường Việt Nam

Theo đó, các cuộc họp có những nội dung trọng tâm, hướng tới các vấn đề quan trọng, bao gồm:

– Kế hoạch xuất bản thông tin: Các bên thống nhất đi đến triển khai nhiều ấn phẩm khoa học, từ báo cáo, nghiên cứu chuyên sâu, cho đến bài viết truyền thông rộng rãi. Đây được coi là bước đi cần thiết nhằm lan tỏa nhận thức cộng đồng, cùng với đó, cung cấp nguồn dữ liệu minh chứng rõ ràng cho các cơ quan quản lý và hoạch định chính sách.

– Tổng kết và xây dựng kế hoạch tiếp nối: Bên cạnh việc đánh giá kết quả cuối cùng của giai đoạn trước, các chuyên gia đã cùng đề xuất phương án cho các dự án kế tiếp. Trong đó, việc xác định các giải pháp thay thế bền vững cho hành vi đốt rơm rạ sau mùa vụ được đặt lên hàng đầu.

– Ứng dụng công nghệ viễn thám, GIS và bản đồ hoá: Một điểm nhấn quan trọng của cuộc họp là thảo luận về việc sử dụng công nghệ viễn thám, hệ thống thông tin địa lý (GIS) và bản đồ minh họa. Các công cụ này sẽ giúp dự án theo dõi, đánh giá và trực quan hóa tình trạng đốt mở trên phạm vi rộng, tạo cơ sở dữ liệu khoa học cho việc phân tích, hoạch định chính sách và can thiệp thực tiễn.

– Báo cáo rủi ro sức khỏe và xây dựng mạng lưới bảo vệ cộng đồng: Nhiều ý kiến nhấn mạnh rằng khói bụi từ việc đốt hở không chỉ ảnh hưởng đến môi trường, mà còn là nguyên nhân trực tiếp gây hại tới sức khỏe con người. Việc xây dựng một mạng lưới theo dõi sức khỏe cộng đồng, gắn kết y tế với các hoạt động bảo vệ môi trường, đã được đưa vào kế hoạch hành động của năm nay.

Cuộc họp tại TP. Hồ Chí Minh – Trung tâm Công nghệ Môi trường (ENTEC)

– Thảo luận công nghệ thay thế đốt mở tại miền Bắc: Từ thành công của việc áp dụng công nghệ xử lý các phế phẩm nông nghiệp thay cho phương pháp đốt hở tại Miền Nam những năm vừa qua, cuộc họp năm nay tập trung vào việc nghiên cứu và thử nghiệm các mô hình, công nghệ vi sinh thay thế cho việc đốt, đặc biệt tại khu vực miền Bắc, đây được coi là nơi hoạt động này diễn ra phổ biến. Các giải pháp sinh học, tái chế làm phân hữu cơ, hoặc sản xuất năng lượng sinh khối,… được coi là hướng đi đầy triển vọng.

– Mở Mạng lưới sức khỏe cộng đồng: Là mạng lưới mang tính nền tảng về kiến thức chuyên môn, kiến thức sức khỏe cho con người, đã được xây dựng và triển khai từ năm 2011 cho đến nay. Mạng lưới này có sự đóng góp không nhỏ của các Giáo sư, Tiến sĩ, các chuyên gia và nhiều nhà khoa học đầu ngành, cũng như trong lĩnh vực y tế. Hứa hẹn sẽ là “điểm đến” kiến thức cho sức khỏe của cộng đồng và môi trường.

Hiệu quả từ các giai đoạn trước: Lợi ích môi trường và kinh tế song hành

Các bước đầu thực hiện của Dự án trong những năm trước đã cho thấy nhiều kết quả đáng khích lệ. Hoạt động giảm đốt hở không chỉ góp phần giảm ô nhiễm không khí, mà còn giảm tỷ lệ sử dụng thuốc trừ sâu, diệt trừ cỏ dại, lúa ma. Đặc biệt, việc ứng dụng vi sinh trong nông nghiệp đã mang lại lợi ích kinh tế rõ rệt. Qua khảo sát, thu nhập của người nông dân tăng cao trên từng héc-ta đất, các sản phẩm nông sản hữu cơ đạt chất lượng và giá thành cao hơn so với sản phẩm trồng theo phương pháp truyền thống sử dụng thuốc bảo vệ thực vật.

Chính những kết quả này đã trở thành nền tảng để Dự án bước vào năm 2025 với quy mô lớn hơn. Từ thành công của năm ngoái, nhằm nhân rộng các mô hình nông nghiệp vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa bảo vệ môi trường, Dự án sẽ mở rộng phạm vi triển khai tại nhiều tỉnh thành trên cả nước, trong đó có Nghệ An, Thanh Hóa, Ninh Bình, An Giang…

Các đại biểu trong cuộc họp chụp ảnh lưu niệm

Thông qua cuộc họp này, VACNE, SOS và GAHP đã cho thấy sự phối hợp chặt chẽ, quyết tâm hành động và định hướng dài hạn. Dự án “Ô nhiễm Không khí và Đốt hở phế thải nông nghiệp 2025” không chỉ là một chương trình nghiên cứu, mà còn là lời cam kết hướng tới nông nghiệp bền vững, môi trường trong lành và sức khỏe cộng đồng được bảo vệ.

Trong thời gian tới, những kết quả cụ thể từ dự án sẽ được công bố rộng rãi từ các chuyên gia, nhà khoa học, cùng các tổ chức liên quan trong hoạt động lĩnh vực môi trường và nông nghiệp. Dự án hứa hẹn sẽ mang đến những tác động thiết thực không chỉ cho người nông dân, mà còn cho cả nền nông nghiệp nước nhà phát triển bền vững, giảm thiểu tác động tiêu cực tới hệ sinh thái và sức khỏe cộng đồng.

Hãy cùng chờ đón những bước đi cụ thể từ Dự án trong thời gian tới, để thấy rõ hơn cách mà các đơn vị đồng hành sẽ chung tay góp phần vì một Việt Nam xanh, sạch và lành mạnh hơn.

SOS